พ.ร.บ.โลกร้อน 2570 กระทบโรงงานอย่างไร? เริ่มลดคาร์บอนจากระบบลมอัดก่อนกฎหมายบังคับ

พ.ร.บ.โลกร้อน 2570 กระทบโรงงานอย่างไร? เริ่มลดคาร์บอนจากระบบลมอัดก่อนกฎหมายบังคับ


1 minute read

Listen to article
Audio is generated by AI and may have slight pronunciation nuances.

Table of Contents

พ.ร.บ.โลกร้อนจะเปลี่ยนคาร์บอนจาก "ปล่อยฟรี" เป็น "ปล่อยมีราคา" โรงงานที่เข้าเกณฑ์ต้องวัด รายงาน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งส่วนใหญ่มาจากการใช้ไฟฟ้า

ตามรายงานข่าว ร่างกฎหมายผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีแล้ว คาดว่าจะมีผลบังคับใช้ไตรมาส 3 ปี 2570 และกระทบโรงงานกว่า 60,000 แห่งที่เผชิญมาตรการคาร์บอนของประเทศคู่ค้าอยู่แล้ว โรงงานที่เริ่มวัดและลดการใช้พลังงานตั้งแต่วันนี้ จะได้เปรียบทั้งต้นทุนและความพร้อม

พ.ร.บ.โลกร้อนคืออะไร และบังคับใช้เมื่อไหร่?

พ.ร.บ.การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นกฎหมายลดโลกร้อนฉบับแรกของไทย วางกรอบสู่เป้าหมาย ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) ภายในปี 2593 และ การปล่อยสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ภายในปี 2608 โดยเปลี่ยนจากการขอความร่วมมือเป็นหน้าที่ตามกฎหมาย

ช่วงเวลาเหตุการณ์ (ตามรายงานข่าว)
2569ร่างกฎหมายผ่าน ครม. และเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภาในช่วงครึ่งหลังของปี
ต้นปี 2570คาดว่าจะผ่านรัฐสภาและประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ไตรมาส 3 ปี 2570เป้าหมายบังคับใช้ พ.ร.บ. พร้อมกฎหมายลูก
2571เริ่มระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซ (Thailand ETS) และภาษีคาร์บอน

ร่างกฎหมายยังอยู่ระหว่างการพิจารณา ไทม์ไลน์และรายละเอียดอาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรติดตามประกาศทางการ

กลไกไหนของ พ.ร.บ.โลกร้อนที่กระทบโรงงานโดยตรง?

1. การรายงานก๊าซเรือนกระจก Scope 1 และ Scope 2

โรงงานที่เข้าเกณฑ์ต้องจัดทำบัญชีและรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ทั้ง Scope 1 (การปล่อยโดยตรง เช่น เผาเชื้อเพลิงในหม้อไอน้ำ) และ Scope 2 (การปล่อยทางอ้อมจากไฟฟ้าที่ซื้อมาใช้) สำหรับโรงงานส่วนใหญ่ ไฟฟ้าคือแหล่งคาร์บอนที่ใหญ่ที่สุด

2. ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซ (Thailand ETS)

รัฐกำหนดเพดานการปล่อยให้แต่ละกลุ่มอุตสาหกรรม โรงงานที่ปล่อยเกินต้องซื้อสิทธิเพิ่ม ส่วนโรงงานที่ลดได้ต่ำกว่าเพดานขายสิทธิส่วนเกินได้ ตามร่างกฎหมาย ETS ภาคบังคับมุ่งที่อุตสาหกรรมขนาดใหญ่และไม่รวมกลุ่ม SME

3. ภาษีคาร์บอน (Carbon Tax)

ร่างกฎหมายวางภาษีคาร์บอนไว้กับผลิตภัณฑ์น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ และถ่านหิน ต้นทุนนี้จะส่งผ่านมาถึงโรงงานผ่านราคาเชื้อเพลิงและพลังงาน ทุกหน่วยพลังงานที่ใช้อย่างสิ้นเปลืองจึงกลายเป็นต้นทุนสองต่อ

4. CBAM และข้อกำหนดของลูกค้าต่างประเทศ

สำหรับโรงงานส่งออก มาตรการ CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism – การปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน) ของสหภาพยุโรปทำให้ข้อมูลคาร์บอนเป็นเงื่อนไขทางการค้าอยู่แล้ว แม้ พ.ร.บ.ยังไม่บังคับใช้

ทำไมระบบลมอัดคือจุดแรกที่ควรลดคาร์บอน?

  • ใช้ไฟมาก — ระบบลมอัดกินไฟราว 10–30% ของไฟฟ้าทั้งโรงงาน
  • ประสิทธิภาพต่ำโดยธรรมชาติ — DOE ระบุว่าประสิทธิภาพรวมของระบบลมอัดอยู่ที่ราว 10–15% ไฟฟ้าส่วนใหญ่กลายเป็นความร้อน
  • สูญเสียสูง — ลมรั่วโดยเฉลี่ย 20–30% ของลมที่ผลิต
  • แก้ได้โดยไม่กระทบการผลิต — หลายมาตรการทำได้ทันทีด้วยงบต่ำ

คำนวณคาร์บอนจากปั๊มลมอย่างไร?

คาร์บอน (tCO2e/ปี) = ไฟฟ้าที่ใช้ (kWh/ปี) × ค่าการปล่อยก๊าซของไฟฟ้า (kgCO2e/kWh) ÷ 1,000

ค่าการปล่อยก๊าซของไฟฟ้า (Emission Factor) ให้ใช้ค่าล่าสุดที่องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก.) ประกาศ ตัวอย่างด้านล่างใช้ 0.5 kgCO2e/kWh เพื่อแสดงวิธีคิด

รายการก่อนปรับปรุงหลังปรับปรุง (ลด 30%)
ไฟฟ้าห้องปั๊มลม (kWh/ปี)480,000336,000
ค่าไฟ (4.5 บาท/kWh)2,160,000 บาท1,512,000 บาท
คาร์บอน Scope 2 (tCO2e/ปี)240168
ลดได้ต่อปี—648,000 บาท · 72 tCO2e

สมมติปั๊มลม 75 kW เดิน 8,000 ชม./ปี ที่กำลังเฉลี่ย 80% · เป้าลด 30% มาจากการผสมหลายมาตรการ ผลจริงขึ้นกับสภาพระบบ

มาตรการไหนลดคาร์บอนในระบบลมอัดได้มากที่สุด?

มาตรการผลอ้างอิงงบลงทุน
ซ่อมลมรั่วลดการรั่วจาก 20–30% เหลือต่ำกว่า 10% (DOE / CAC)ต่ำ
ลดแรงดันระบบลด 1 bar ประหยัดราว 7% ต่ำมาก
เปลี่ยนเป็นปั๊มลม VSDลดพลังงาน 25–35% ในโหลดผันผวน (DOE)ปานกลาง
นำความร้อนกลับมาใช้ (Heat Recovery)นำความร้อนกลับมาใช้ได้ 50–90% ช่วยลด Scope 1 หากแทนเชื้อเพลิงอุ่นน้ำ (CAC)ปานกลาง

ผลของแต่ละมาตรการไม่ได้บวกกันตรงๆ เพราะเมื่อทำมาตรการแรกแล้ว ฐานการใช้ไฟของมาตรการถัดไปจะลดลง

โรงงานควรเตรียมตัวอย่างไร?

แผน 5 ขั้นที่เริ่มได้ทันทีโดยไม่ต้องรอกฎหมายลูก:

  1. ติดมิเตอร์แยกห้องปั๊มลม — รู้ว่าระบบลมอัดใช้ไฟเท่าไหร่จริง ไม่ใช่ประมาณจากขนาดมอเตอร์
  2. ทำ Air Audit — วัดปริมาณลม แรงดัน และ % ลมรั่ว เป็น Baseline สำหรับรายงานก่อน–หลัง
  3. ทำ Quick Win ก่อน — ซ่อมลมรั่วและลดแรงดัน อ่าน วิธีคำนวณค่าเสียหายจากลมรั่ว
  4. วางแผนลงทุนระยะกลาง — ปั๊มลม VSD หรือ Heat Recovery และตรวจ สิทธิ BOI ประหยัดพลังงาน ก่อนสั่งซื้อ
  5. บันทึกผลเป็นระบบ — เก็บข้อมูล kWh และคาร์บอนที่ลดได้ ใช้ประกอบรายงานคาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กรตามแนวทางของ อบก.

ลดคาร์บอนแล้วโรงงานได้อะไรกลับมา?

  • ค่าไฟลดลงทันที — ในตัวอย่างข้างต้นราว 6.5 แสนบาทต่อปี
  • ลดต้นทุนคาร์บอนในอนาคต — ทั้งภาษีคาร์บอนที่ส่งผ่านมาในราคาพลังงาน และภาระภายใต้ ETS
  • ได้เปรียบในระบบ ETS — โรงงานที่ลดได้ต่ำกว่าเพดานขายสิทธิส่วนเกินได้
  • ผ่านเกณฑ์ลูกค้าส่งออก — ข้อมูลคาร์บอนที่วัดได้จริงช่วยตอบข้อกำหนดของคู่ค้าและ CBAM
  • เข้าถึงเงินสนับสนุน — ภาครัฐมีแผนตั้งกองทุนภูมิอากาศเพื่อหนุน SME ลงทุนเทคโนโลยีลดก๊าซเรือนกระจก

เริ่มลดคาร์บอนจากระบบที่กินไฟที่สุดในโรงงาน

ทีมวิศวกร Delta Compressor ช่วยวัดการใช้พลังงานของระบบลมอัด คำนวณคาร์บอนที่ลดได้ และวางแผนปรับปรุงให้คุ้มทั้งค่าไฟและความพร้อมตามกฎหมาย ปรึกษาฟรี

โทร 02-453-2374

LINE @deltaair

aircompdelta.com/contacts

FAQs

พ.ร.บ.โลกร้อนบังคับใช้กับโรงงานทุกแห่งไหม?

ไม่ทุกแห่ง ตามร่างกฎหมาย ระบบ ETS ภาคบังคับมุ่งที่อุตสาหกรรมขนาดใหญ่และไม่รวม SME ส่วนเกณฑ์ว่าโรงงานใดต้องรายงานจะกำหนดในกฎหมายลูก อย่างไรก็ตาม SME ที่เป็นซัพพลายเออร์ของบริษัทใหญ่หรือส่งออกมักถูกขอข้อมูลคาร์บอนอยู่แล้ว

Scope 2 คืออะไร เกี่ยวกับปั๊มลมอย่างไร?

Scope 2 คือการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมจากไฟฟ้าที่โรงงานซื้อมาใช้ ปั๊มลมใช้ไฟฟ้าเป็นหลักและกินไฟราว 10–30% ของโรงงาน ทุกหน่วยไฟฟ้าที่ประหยัดได้จากระบบลมอัดจึงลดคาร์บอน Scope 2 ลงโดยตรง

ภาษีคาร์บอนจะเก็บเท่าไหร่?

ยังไม่มีอัตราที่สรุปเป็นทางการ ตามร่างกฎหมาย ภาษีคาร์บอนจะใช้กับผลิตภัณฑ์น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ และถ่านหิน โดยมีกรอบเริ่มใช้ในปี 2571 ควรติดตามประกาศของกรมสรรพสามิตและกฎหมายลูกที่จะออกตามมา

คำนวณคาร์บอนจากปั๊มลมอย่างไร?

นำไฟฟ้าที่ปั๊มลมใช้ต่อปี (kWh) คูณค่าการปล่อยก๊าซของไฟฟ้าที่ อบก. ประกาศ (kgCO2e/kWh) แล้วหารด้วย 1,000 จะได้ตันคาร์บอนต่อปี ควรใช้ข้อมูลจากมิเตอร์แยกของห้องปั๊มลมแทนการประมาณจากขนาดมอเตอร์

SME ควรเริ่มเตรียมตัวตอนนี้ไหม?

ควรเริ่ม เพราะการลดการใช้ไฟคุ้มค่าในตัวเองอยู่แล้วแม้ไม่มีกฎหมาย และลูกค้ารายใหญ่หรือตลาดส่งออกเริ่มขอข้อมูลคาร์บอนจากซัพพลายเออร์ เริ่มจากมาตรการงบต่ำอย่างซ่อมลมรั่วและลดแรงดันระบบ


บริษัท เดลต้า คอมเพรสเซอร์ ผู้จัดจำหน่ายปั๊มลมแบบสกรู และเครื่องอัดอากาศ สำหรับโรงงานทุกประเภท คุณภาพสูง ทนทาน แข็งแรง สนใจติดต่อสอบถาม ได้ที่นี่

« Back to Blog