วิธีการดูและ และ บำรุงรักษา เครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจน

เครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจน ที่ปัจจุบันเริ่มมีการใช้กันอย่างแพร่หลายในภาคอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมอาหารที่นำแก๊สไนโตรเจนไปใช้สำหรับการถนอมอาหาร , อุตสาหกรรมเหล็กที่นำแก๊สไนโตรเจนไปใช้ในการไล่ออกซิเจนออกจากกระบวนการอบเหล็ก , อุตสาหกรรมโรงสีข้าวที่นำแก๊สไนโตรเจนไปใช้ในการฆ่ามอดโดยไม่ใช้สารเคมี แก๊สไนโตรเจนเหล่านี้ล้วนแล้วมีความสำคัญกับอุตสาหกรรมการผลิตอย่างมากในปัจจุบัน อย่างที่ทุกท่านทราบกันดีแล้วว่า เครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจนไม่สามารถสร้างแก๊สไนโตรเจนขึ้นเองได้ จำเป็นต้องใช้อากาศอัดเข้ามาร่วมในกระบวนการผลิตแก๊สไนโตรเจน อีกทั้ง เครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจนถือว่าเป็นเครื่องจักรชนิดหนึ่งในโรงงานอุตสาหกรรม ที่จำเป็นต้องมีการบำรุงรักษาอย่างถูกวิธี เพื่อยืดอายุการใช้งานของเครื่อง

บทความนี้จะแยกการดูแลรักษาที่ช่วยยืดอายุการใช้งานของไนโตรเจนเป็น 2 หัวข้อหลักๆ ได้แก่ การดูแลคุณภาพลมอัดก่อนที่จะทำการจ่ายเข้าระบบเครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจน และ การดูแลรักษาเครื่องผลิตไนโตรเจน 

1. การดูแลคุณภาพลมอัดก่อนที่จะทำการจ่ายเข้าระบบเครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจน 

อย่างที่ทราบกันแล้วว่า เครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจน แบบ PSA (Pressure swing absorber) เป็นวิธีการแยกแก๊สไนโตรเจนโดยอาศัยลมอัด โดยภายในตัวเครื่องจะมีเม็ดสารที่ชื่อว่า CMS (Carbon Molecular Sieve) เป็นเม็ดสารที่เอาไว้คอยดูซับออกซิเจน ซึ่งเป็นสารตัวนี้จะเสื่อมสภาพได้เร็วเมื่อเจอกับน้ำและน้ำมัน หลักๆ วิธีการดูแลให้เม็ดสารนี้สามารถมีอายุการใช้งานที่ยาวนานได้ จำเป็นต้องกำจัดน้ำและน้ำมันออกจากระบบลมอัด ซึ่งอุปกรณ์ต่อพ่วงของระบบได้แก่ เครื่องทำลมแห้ง (Air dryer) และ Filter 

• เครื่องทำลมแห้ง (Air dryer) จะต้องมีการตรวจเช็คหรือทำการ Preventive maintenance อย่างน้อยทุกๆ 2 เดือน /  ครั้ง เพื่อดูประสิทธิภาพการกำจัดน้ำของเครื่อง โดยเครื่องจะมี Sensor 1 ตัว ที่มีชื่อว่า Pressure Dew point คอยบอกเรื่องของความแห้งของอากาศอยู่ โดยปกติ ค่า Dew point จะต้องอยู่ที่ประมาณ 3-10 องศาเซลเซียส อีกทั้งการเลือกใช้เครื่อง air dryer จะต้องเหมาะสมกับขนาดของเครื่องปั๊มลมอีกต้อง โดยปกติจะเลือกใช้ factor ในการคำนวณอยู่ที่ 1.5 เท่า ของ Flow rate ของเครื่องปั๊มลม 
• Air filter โดยปกติแล้วในการติดตั้งระบบเครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจน จำเป็นต้องมี Filter ทั้งหมด 4 ตัวด้วยกัน ซึ่งแต่ละตัวจะทำหน้าที่ในการกรองฝุ่น ตามระดับความละเอียดที่ทำได้ และฟิลเตอร์ 2 ตัวสุดท้าย จะเป็นฟิลเตอร์ที่ทำหน้าที่การกรอง ละอองน้ำมัน ก่อนที่จะเข้าสู่เครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจน ไส้กรองของฟิลเตอร์แต่ละตัวนั้นจะแนะนำเปลี่ยนปีละ 1 ครั้ง หรือ ทุกๆ 3,000 ชั่วโมง โดยไม่ต้องรอการอุดตันของตัว ฟิลเตอร์ 

*อีกทั้งระบบต้นทางรวมถึงตัวเครื่องปั๊มลมเองด้วย จำเป็นต้องมีการบำรุงรักษาตามรอบ ตาม standard ที่ผู้ผลิตกำหนดขึ้น 

2. การดูและตัวเครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจน 

จากข้อและเราได้บอกวิธีการดูแลคุณภาพลมอัดก่อนที่จะทำการจ่ายเข้าเครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจนไปแล้ว ต่อมาเราจะมาพูดถึงอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องดูแลของเครื่องด้วย โดยจะแยกเป็น 3 ส่วนหลักๆ ได้แก่ 

• เม็ดสาร CMS (Carbon Molecular Sieve) เป็นหัวใจหลักในการกรองให้ได้ไนโตรเจนที่มี Purity ตามที่ต้องการ โดยหลักๆ แล้ว เม็ดสารจะประกอบได้ด้วย CMS (Carbon Molecular Sieve) และ อลูมินัม ซึ่งอายุการใช้งานของเม็ดสารเหล่านี้จะอยู่ที่ 4-5 ปี จำเป็นต้องเปลี่ยน 1 ครั้ง กรณีที่ไม่ทำการเปลี่ยนค่า Purity ที่ทำได้ของเครื่องอาจจะลดลง 
• Oxygen Analyzer เป็นตัววัดเรื่องของ ปริมาณออกซิเจนของแก๊สที่ผลิตออกมาได้ เมื่อเราใช้งานไปนานๆอุปกรณ์ตัวนี้จะต้องทำการ Calibrate เพื่อให้ค่าที่ทำการวัดได้นั้นมีความสเถียรมากขึ้น 
• อุปกรณ์ fitting ลมต่างๆ อุปกรณ์เหล่านี้เมื่อใช้งานไปนานๆจะมีการกรอบและแตกเนื่องจากเป็นชิ้นส่วนที่ทำมาจากพลาสติก เมื่อมีการกรอบแตกนั้นจะทำให้เกิดการรั่วได้ ซึ่งจะเป็นการเปลืองค่าพลังงานในการผลิตแก๊สไนโตรเจน

*ข้อมูลทั้งหมดของเรื่องบำรุงรักษาเครื่องผลิตแก๊สไนโตรเจนนั้น จำเป็นต้องมีการดูแลโดยผู้ชำนาญการ เพื่อปฏิบัติงานอย่างถูกต้องตามหลักการมาตรฐาน จะเป็นผลดีต่อผู้ประกอบการเอง